Dit is een verhaal over jou en mij en je hond.
Er is een tijd geweest, niet zo lang geIeden, dat er geen honden waren.
Nu zijn er grote en kleine, schoothondjes, waakhonden, jagers.. .
Alle soorten die je je kunt wensen.
Hoe is dat zo gekomen? En niet alleen honden.
Waar komen al die verschillende soorten vandaan?
Het antwoord is een veranderende kracht. . .
die regelrecht uit een sprookje lijkt te komen.
Maar het is geen sprookje.
We gaan 30 .000 jaar terug in de tijd, toen er nog geen honden waren. . .
en onze voorouders in de Iaatste ijstijd leefden.
Onze voorouders waren kleine groepjes nomaden.
Ze sIiepen onder de sterren.
De hemel was hun verhalenboek, hun kalender en hun levenshandboek.
Hij gaf aan wanneer het koud werd en wanneer het graan rijp was. ..
en wanneer de kariboes aan hun trek begonnen.
Hun thuis was de aarde zeIf.
Maar andere wezens bedreigden ze.
De poema's en beren, die op dezelfde prooi joegen.
En de wolνen, die de kwetsbaarste mensen konden opvreten.
De wolven wilIen dat bot, maar de meeste durven niet dichtbij te komen.
Die angst komt voort uit stresshormonen in hun bloed.
Het is een kwestie van overleven. Want mensen kunnen dodelijk zijn.
Maar een paar wolven hebben minder van die hormonen.
Daardoor zijn ze minder bang voor mensen.
Deze wolf ontdekt wat andere wolven 15.000 jaar geleden hebben ontdekt.
Een prima overlevingsstrategie: de domesticatie van mensen.
Als je mensen laat jagen en ze niet aanvalt, mag je de restjes opeten.
Je eet regelmatiger en krijgt meer jongen, en die erven je aanleg.
Die neiging naar tam gedrag wordt met elke generatie sterker.
Totdat die Iijn van wiIde wolven is geëvolueerd. . .
tot honden.
Zo overleeft de vriendelijkste.
En de mensen waren er ook bij gebaat.
De honden ruimden niet alleen de restjes op. Het waren ook bewakers.
Naarmate het pact tussen de soorten langer duurde. . .
veranderde het uiterlijk van de honden.
Schattigheid werd een voordeeI. Hoe Ieuker je was...
hoe groter de kans om te overleven en je genen door te geven.
Het praktische verbond werd een vriendschap. ..
die steeds sterker werd.
Hoe ging het verder?
We verlaten onze voorouders van 20.000 jaar geleden. . .
en gaan naar een recenter νerleden, toen het tijdeIijk warmer werd.
Het zachtere klimaat brengt een revolutie teweeg.
Mensen trekken niet meer rond, maar vestigen zich ergens.
Zo ontstaat er iets nieuws: dorpen.
Ze jagen nog wel, maar gaan ook hun eigen eten verbouwen: landbouw.
De wolven hebben hun vrijheid opgegeven voor vaste maaltijden.
Ze mogen zelf geen partners meer uitkiezen. Dat doen de mensen nu.
Ze doden de honden die ze niet kunnen africhten.
Degene die de hand bijten die ze voedt.
En ze fokken de honden die hun bevallen.
De honden die doen wat ze willen:
Jagen, hoeden, bewaken, sjouwen en mensen gezelschap houden.
De mensen kiezen steeds de pups die hen het meest bevallen.
In de loop der generaties evolueren de honden.
Deze vorm van selectie noemen we kunstmatige selectie, of fokken.
Wolven en honden. Dat was de eerste keer dat de mens de evolutie stuurde.
En dat zijn we blijven doen, om planten en dieren te perfectioneren.
In een kosmische oogwenk, slechts 15 of 20.000 jaar.. .
hebben we wolven veranderd in alle hondensoorten die we nu kennen.
Stel je voor: elke hondensoort is door mensenhanden gemaakt.
Veel van de populairste soorten.. .
zijn pas de afgelopen paar eeuwen gevormd.
De kracht van de evolutie .. .
heeft de bloeddorstige wolf in een trouwe herder veranderd...
die de kudde beschermt en de wolf wegjaagt.
Kunstmatige seIectie verandert wolven in herders.. .
en wild gras in tarwe en maïs.
Vrijwel alle pIanten en dieren die we nu eten. . .
komen voort uit minder eetbare voorouders.
Als kunstmatige seIectie zo veeI kan veranderen. ..
in slechts 10 of 15.000 jaar. . .
wat kan natuurIijke selectie dan bereiken, in miljarden jaren?
Het antwoord is alle schoonheid en diversiteit van het leven.
Hoe werkt dat?
Ons schip der verbeelding kan overal komen, in ruimte en tijd.
Zelfs in de verborgen microkosmos.. .
waar de ene levensvorm in de andere kan veranderen.
Kom maar met me mee.
Je zou het niet zeggen, maar we leven al twee miljoen jaar in een ijstijd.
Dit is gewoon een Iange onderbreking.
Het grootste deel van die twee miIjoen jaar was het koud.
De ijskap van de Noordpool kwam veeI verder naar het zuiden dan nu.
ln een van de lange koude periodes. . .
toen de zee in de winter bevroren was tot aan het huidige Los Angeles. ..
trokken er grote beren over de ijsvlaktes van lerland.
Dit lijkt een gewone beer, maar er gebeurt iets bijzonders in haar.
lets waar een nieuwe soort uit zal voortkomen.
Om het te zien moeten we naar een veeI kIeinere schaaI, op celniveau.
We gaan het voortplantingsstelseI van de berin bekijken.
We nemen de ondersleutelbeen- slagader door het hart.
We zijn er bijna.
Dit zijn haar eitjes.
Om in zo'n eitje te kijken moeten we nog kleiner worden.
We moeten naar molecuulniveau.
Ons schip der verbeelding is nu zo klein. ..
dat er een miljoen in een zandkorrel zouden passen.
Zie je die dingen daar over die balken lopen?
Dat zijn eiwitten, kinesines genaamd.
De kinesines vervoeren vrachtjes door de cel.
Ze lijken wel buitenaards. Maar deze en vergelijkbare schepseltjes. ..
bevinden zich in eIke levende cel, ook in die van jou.
Als het leven een heiligdom heeft. . .
is dat hier, in de celkern, die ons DNA bevat:
Het schrift van onze genetische code.
Het is geschreven in een universeIe taaI voor alles wat leeft.
Het DNA-molecuul is een soort lange gedraaide ladder: een dubbele helix.
De sporten zijn opgebouwd uit vier kleinere moIecuIen:
De letters van het genetische alfabet.
Samen spellen die letters de instructies voor aIle levende dingen.
Ze bepalen hoe ze groeien, bewegen, verteren. ..
de omgeving waarnemen, genezen en zich voortpIanten.
De DNA-spiraal is een moleculaire machine. ..
met ongeveer honderd miljard onderdelen: atomen.
Er zitten evenveeI atomen in één DNA-molecuuI...
als er sterren in een melkwegstelsel zijn.
Dat geldt ook voor het DNA van honden. En beren.
En alles wat leeft.
Ieder van ons is een klein universum op zich.
DNA wordt overgegeven van cel op cel. . .
en van generatie op generatie en wordt zorgvuldig gekopieerd.
Om een DNA-molecuuI te kopiëren.. .
scheidt een eiwit de twee strengen van de dubbele helix.. .
en breekt het de sporten Ios.
ln het vocht van de kern drijven de moIeculaire letters vrij rond.
Elke streng kopieert z'n νerloren partner.
Zo ontstaan er twee identieke DNA-moleculen.
Zo worden genen gereproduceerd en aan nakomelingen doorgegeven.
Als een cel zich deelt...
neemt elke helft een volledige kopie van het DNA mee.
Een speciaal eiwit controleert. ..
of de juiste letters worden gebruikt, zodat er een exacte kopie ontstaat.
Maar niemand is volmaakt. Soms blijft een foutje onopgemerkt. ..
met als gevolg een kleine verandering in het DNA.
Een mutatie, in de eicel van de beer.
Zo'n kleine toevallige gebeurtenis kan enorm grote gevolgen hebben.
Deze mutatie vond plaats in het gen dat de vachtkleur bepaalt.
Het verandert de productie van donker pigment in de vacht van het jong.
Veel mutaties zijn onschadelijk. Sommige zijn fataal.
En sommige kunnen een organisme een belangrijk voordeel geven.
Er is een jaar verstreken en de beer is nu moeder.
Door de mutatie heeft een van haar twee jongen een witte vacht.
Als de jongen ouder worden en zelf op jacht gaan.. .
welke beer heeft dan meer kans om z'n prooi ongezien te besluipen?
De bruine beer steekt scherp af tegen de sneeuw.
De witte beer floreert en geeft z'n eigen bijzondere genen door.
Dat gebeurt keer op keer. In de loop van de tijd. . .
verspreidt het gen voor een witte vacht zich door de hele populatie.
Het gen voor een donkere vacht is de verliezer in de overlevingsstrijd.
Mutaties zijn wiIlekeurig en vinden voortdurend plaats.
De omgeνing beloont degene die de overlevingskans vergroten.
Dat is natuurlijke seIectie νan de soort die het beste is uitgerust.
En die selectie is juist niet wilIekeurig.
De twee groepen gingen uit elkaar.. .
en ontwikkelden in de loop der millennia nog meer verschillen.
Het werden verschillende soorten.
Dat bedoelde Charles Darwin met de oorsprong der soorten.
Een individu evolueert niet. ..
maar een populatie evolueert, in de loop van de generaties.
Als het poolijs verder blijft smelten. . .
kan de ijsbeer uitsterven.
Dan neemt de bruine beer z'n plaats in, die dan beter gecamoufleerd is.
Het is anders dan bij de honden. Hier is geen fokker aan te pas gekomen.
De omgeνing zeIf heeft ze geselecteerd.
Dat is natuurlijke seIectie.
Het meest revolutionaire concept in de wetenschap ooit.
Darwin presenteerde de eerste bewijzen in 1859.
Dat veroorzaakte veel opschudding, zelfs nu nog. Waarom?
We voelen ons wat ongemakkelijk. ..
bij het idee dat we νerwant zijn aan apen.
Niets kan zo gênant zijn als je familie .
Onze naaste verwanten, chimpansees, vertonen vaak onfatsoenlijk gedrag.
Het is begrijpelijk dat we ons van ze willen distantiëren.
Volgens de Bijbelse traditie...
zijn wij apart van aIle andere dieren geschapen.
Het is logisch dat die νisie zo populair is. Het maakt ons speciaal.
En onze verwantschap met bomen dan?
Hoe voel je je daarbij?
Dit is een deel van het DNA van een eik.
Zie het als een streepjescode.
De instructies in het DNA vertellen de eik hoe hij suiker moet verwerken.
Nu vergelijken we dit met mijn DNA.
DNA liegt niet.
Deze boom en ik zijn verre neven. En het gaat verder dan bomen.
Als je verder teruggaat, blijken we ook voorouders te delen. . .
met vIinders, wolven.. .
paddenstoeIen, haaien. . .
bacteriën, mussen. . . Wat een familie.
Andere delen van de code verschillen per soort.
Dat onderscheidt een uil νan een octopus.
Tenzij je een tweeIing bent.. .
heeft niemand in het heelaI precies hetzelfde DNA als jij.
De genetische verschilIen binnen een soort zijn de basis voor selectie.
De omgeνing bepaalt weIke genen overIeven en zich voortpIanten.
Als het gaat om de genen voor basisfuncties. . .
zoaIs suikervertering, zijn we vrijwel gelijk aan andere soorten.
Die functies zijn zo fundamenteel. . .
dat ze zijn ontstaan voordat de soorten zich gingen vertakken.
Dit is onze levensboom.
De wetenschap heeft deze stamboom voortgebracht. . .
voor alle levensvormen op aarde.
Nauwe verwanten zitten aan dezelfde tak.
Verdere neven liggen verder uit elkaar.
Elk takje is een levende soort.
En de stam staat voor de gedeelde voorouders van alle leven op aarde.
Het leven is heel kneedbaar. Toen het er eenmaal was.. .
veranderde de omgeving het in een verbluffende hoeveelheid vormen.
Tienduizend keer zoveel als we hier kunnen laten zien.
Biologen onderscheiden inmiddels al een half miljoen soorten kevers.
Om te zwijgen van de talloze variëteiten aan bacteriën.
Er zijn miljoenen soorten planten en dieren.
De meeste kennen we nog niet eens.
Stel je voor: de meeste levensvormen op aarde moeten we nog ontmoeten.
Zo veel soorten zijn er, alleen al op dit kleine planeetje.
De levensboom groeit in alle richtingen en test wat werkt.
Er ontstaan nieuwe omgevingen en kansen voor nieuwe soorten.
De levensboom is 3,5 miljard jaar oud.
In die tijd is er een indrukwekkend arsenaal aan trucjes ontwikkeld.
De evolutie kan een dier als plant vermommen.
Het kost duizenden generaties om een kostuum te creëren. ..
dat roofdieren voor de gek houdt zodat ze ergens anders eten zoeken.
Of hij vermomt een plant als dier.. .
met bloemen in de vorm van een wesp.
Zo verleiden orchideeën echte wespen om ze te bestuiven.
Dat is de transformerende kracht van natuurlijke selectie.
Tussen de talloze takken van de levensboom bevind jij je hier.
Eén klein takje tussen talloze miljoenen.
De wetenschap leert ons dat alle leven op aarde één is.
Darwin heeft het principe van evolutie ontdekt.
Er werd aItijd gedacht dat de complexiteit van het leven. . .
het werk moest zijn van een ontwerper. . .
die elk van die miIjoenen soorten apart had geschapen.
Levende dingen zijn te complex, dacht men. ..
om uit wiIlekeurige evolutie te kunnen voortkomen.
Neem het menselijk oog, een complex meesterwerk.
Het bestaat uit een hoornvlies, een iris, een Iens, een netvlies. . .
een oogzenuw, spieren. ..
en een neuraal netwerk in de hersenen om beelden te interpreteren.
Het is complexer dan welk door mensen vervaardigd apparaat ook.
Daarom, zo werd gesteld, kan het oog niet toevallig zijn geëvolueerd.
Om te zien of dat waar is moeten we terug in de tijd.. .
naar een wereld waarin er nog geen ogen waren.
In het begin was het leven blind.
Zo zag onze wereld er vier miljard jaar geleden uit.
Voordat er ogen waren.
Tot een paar honderd miljoen jaar later...
toen er een kopieerfoutje werd gemaakt in het DNA van een bacterie.
Die mutatie gaf die microbe een eiwit dat zonlicht kon opnemen.
Wil je weten hoe de wereld er voor zo'n bacterie uitzag?
Dat zie je hier aan de rechterkant van het scherm.
Er kwamen meer toevallige mutaties.
Zoals dat altijd gaat, in elke populatie van levende dingen.
Door een andere mutatie ging een donkere bacterie voor licht vluchten.
Wat is hier aan de hand? Dag en nacht.
Bacteriën die het verschil zagen. ..
hadden een voordeel op de rest.
Waarom? Omdat daglicht ultraviolet licht bevat dat het DNA beschadigt.
Gevoelige bacteriën ontvluchtten dat licht.. .
om hun DNA in het donker uit te wisselen.
In deze groep overleefden er meer dan in de andere groep.
Later concentreerden de lichtgevoelige eiwitten zich. ..
in een pigmentvlek op het verder ontwikkelde eencellige organisme.
Daardoor kon dat organisme het licht vinden.
En dat is een groot voordeel als je zonlicht in voedsel kunt omzetten.
Zo ziet een platworm de wereld.
Dit meercellige organisme kreeg een kuiltje in z'n pigmentvlek.
Dankzij dat kuiltje kon het organisme licht en schaduw onderscheiden.
Zo zag hij vage contouren van z'n omgeving.. .
en ook wat hij kon eten, en wat hem kon opeten.
Dat is een enorm groot voordeel.
Later werd het beeld duidelijker.
Het kuiltje werd dieper. Het werd een holte met een kleine opening.
In de loop van duizenden generaties vormde natuurlijke selectie het oog.
De opening werd een gaatje. . .
bedekt met een beschermend membraan.
Er kwam maar een beetje licht binnen. ..
maar het was genoeg voor een beeld aan de binnenkant van het oog.
Dat maakte het beeld scherper.
Een grotere opening zou het beeld helderder maken...
maar dan zou het onscherp zijn.
Deze ontwikkeling leidde tot een visuele wapenwedloop.
De concurrentie moest zich ontwikkelen om te overleven.
Maar toen ontstond er een geweldig nieuw attribuut:
Een lens, die het beeld helder en scherp maakte.
In de ogen van vissen. . .
veranderde de transparante gel rond het gaatje in een lens.
En het gaatje werd groter, om meer licht binnen te laten.
Vissen zagen de wereld nu in HD , zowel dichtbij als ver weg.
En toen gebeurde er iets verschrikkelijks.
Een rietje in een glas water lijkt geknikt aan de oppervlakte.
Licht breekt bij de overgang tussen media.
Tussen water en lucht, bijvoorbeeld.
Onze ogen zijn in het water ontstaan.
Het vocht in de ogen elimineerde de vervorming door lichtbreking.
Maar bij landdieren komt het licht vanuit de lucht.. .
in hun ogen vol vocht binnen.
Daardoor breekt het licht en krijg je allerlei vervormingen.
Toen onze voorouders het land op gingen. ..
waren hun ogen, die in water waren ontstaan, waardeloos in de lucht.
Ons zicht is nooit meer zo goed geworden.
We vinden onze ogen heel geavanceerd.
Maar 375 miljoen jaar later zien we nog steeds niets wat vlakbij is.. .
of fijne detaiIs bij weinig licht, zoaIs vissen.
Waarom is de natuur niet opnieuw begonnen.. .
om nieuwe ogen te ontwikkelen, optimaal νoor op het Iand?
Zo werkt de natuur niet. Eνolutie verfijnt bestaande constructies.. .
met kIeine aanpassingen.
Je kunt niet terug naar de tekentafeI om opnieuw te beginnen.
In elke fase van z'n ontwikkeling was het oog goed genoeg. . .
om de overlevingskansen te vergroten.
Onder de dieren van nu vinden we ogen uit alle fasen van die ontwikkeling.
En ze werken allemaal.
De complexiteit van het menselijk oog is geen tegenargument voor evolutie.
Sterker nog, het oog is niet te verklaren zonder evolutie.
Er wordt gezegd dat evolutie maar een theorie is. Alsof het een mening is.
Maar evolutie is, net als de zwaartekracht, een wetenschappelijk feit.
Er heeft echt eνolutie plaatsgevonden.
Al het leven op aarde is verwant. Dat is een wetenschappelijk feit.
Maar in mijn ogen is dat ook mooi in spiritueel opzicht.
Omdat evolutie blind is.. .
kan hij niet vooruitlopen op catastrofes.
De levensboom heeft gebroken takken. Veel zijn er afgebroken. . .
bij de vijf grootste catastrofes die het leven ooit heeft gekend.
Ergens is er een monument voor de vele verloren soorten:
De Hallen van Uitgestorven Soorten. Kom maar mee.
Welkom in de Hallen van Uitgestorven Soorten.
Een monument voor de afgebroken takken νan de levensboom.
Voor eIk van de miljoenen soorten die nu leven.. .
zijn er misschien duizend andere uitgestorven.
VeeIal door de concurrentiestrijd met andere soorten.
Maar andere zijn uitgeroeid door catastrofes die de planeet troffen.
De afgelopen 500 miljoen jaar is dat vijf keer gebeurd.
Vijf verwoestende aanslagen op het leven op aarde.
De aIlerergste was zo'n 250 miljoen jaar geleden. . .
aan het einde van een tijdperk dat we het Perm noemen.
Gepantserde triIobieten kropen in grote groepen over de zeebodem.
Ze behoorden tot de eerste soorten met ogen die beelden konden zien.
Ze hebben het lang volgehouden. Zo'n 270 miIjoen jaar.
Ooit was de aarde de pIaneet van de trilobieten.
Maar nu zijn ze allemaal weg. Uitgestorven.
De laatste werden samen met talloze andere soorten uitgeroeid. ..
tijdens een ongekende milieuramp.
De apocalyps begon op de plek waar nu Siberië Iigt. . .
met vulkaanuitbarstingen zoals de mens die nog nooit heeft meegemaakt.
De aarde was toen heeI anders. . .
met één groot supercontinent en één uitgestrekte oceaan.
Genadeloze lavastromen oνerspoelden een gebied zo groot als West-Europa.
De uitbarstingen gingen honderdduizenden jaren door.
De lava ontstak koolafzettingen.
De lucht werd gevuId met kooIdioxide en andere broeikasgassen.
Daardoor werd de aarde warmer en vielen oceaanstromingen stil.
Giftige bacteriën floreerden.
Maar verder ging bijna alIes wat in zee leefde dood.
Uit het stilstaande water steeg dodelijk waterstofsuIfide op. ..
dat de meeste landdieren verstikte.
Negen op de tien soorten op aarde stierven uit.
Het wordt wel de Great Dying genoemd.
Het leven was bijna voIledig uitgeroeid. ..
en had tien miljoen jaar nodig om te herstellen.
Maar er kwamen nieuwe soorten om de opengevallen ruimtes in te nemen.
De grote winnaars waren de dinosauriërs.
Nu was de aarde hun pIaneet.
Ze bleven domineren, meer dan 150 miljoen jaar Iang.
Totdat ook hun rijk instortte, bij een andere massa-extinctie.
Het leven op aarde heeft veel klappen gekregen. Maar het is er nog steeds.
Leven is verbluffend volhardend.
We vinden het op de vreemdste plekken.
Die gang zonder titel?
Die is voor later.
Ik ken een dier dat in kokend water kan leven. Of in massief ijs.
Het kan tien jaar zonder een druppel water.
Het kan naakt door het vacuüm en de kou van de ruimte reizen.
Dan komt het ongedeerd terug.
Het beerdiertje, of de waterbeer.
Hij leeft op de hoogste bergen en op de bodem van de diepste zee.
En in onze achtertuinen, waar ze in groten getale tussen het mos leven.
Je ziet ze zelden, want ze zijn piepklein. Als een speldenpunt.
Maar ze zijn taai. Ze hebben aIle vijf de massa-extincties oνerleefd.
Ze draaien al een half miljard jaar mee.
Leven leek kieskeurig. Het mocht niet te warm zijn, en niet te koud.
Niet te donker, te zout, te zuur of radioactief.
En zonder water kun je het schudden. Maar we hadden het mis.
De waterbeer laat zien...
dat leven omstandigheden aankan die voor mensen dodelijk zijn.
Maar de verschillen tussen ons en leven in extreme omgevingen.. .
zijn maar variaties op hetzelfde thema.
Dialecten van dezelfde taal: de genetische code van het aardse leven.
Maar hoe is het leven op andere werelden?
Met een totaal andere geschiedenis, samenstelling en evolutie?
Ik wil je meenemen naar een verre wereld.
Hij is heel anders dan de onze, maar toch zou er leven kunnen zijn.
En als het er is, zal het heel anders zijn dan het leven dat we kennen.
Wolken verhullen de oppervlakte van Titan, de grootste maan van Saturnus.
Titan doet me aan de aarde denken.
Titan heeft ook een stikstofatmosfeer. . .
maar die is viermaaI zo dicht.
De lucht op Titan bevat geen zuurstof.
En het is er veel kouder dan op aarde.
Maar toch wil ik erheen.
We moeten honderden kilometers door de smog afdalen. . .
voordat we de oppervlakte kunnen zien.
Maar daar ligt dan een landschap dat ons opmerkelijk bekend zal voorkomen.
Titan is de enige andere plek in het zonnestelsel waar het regent.
Er zijn rivieren en kustgebieden.
Er zijn honderden meren. Een daarvan is nog groter dan het Bovenmeer.
Damp stijgt op uit het meer, condenseert en valt weer als regen.
De regen voedt rivieren. . .
die valleien in het landschap uitslijten, net als op aarde.
Maar met één groot verschiI. Op Titan. ..
bestaan de zeeën en de regen niet uit water, maar uit methaan en ethaan.
Op aarde vormen die moleculen aardgas.
Maar op het ijskoude Titan zijn ze vloeibaar.
Titan heeft ook veeI water, maar dat is alIemaal keihard bevroren.
Sterker nog, het landschap bestaat grotendeels uit ijs.
Met honderden graden onder nul.. .
is Titan veel te koud voor vloeibaar water.
Astrobiologen, al sinds Carl Sagan. . .
vragen zich af of er leven rondzwemt in Titans koolwaterstofmeren.
De chemische basis voor dat leven zou heel anders zijn dan wat we kennen.
Het leven op aarde heeft water nodig, en dat is er op Titan niet.
Maar er kan ook ander Ieνen zijn.
Dieren die waterstof inademen in pIaats van zuurstof. ..
en methaan uitademen in pIaats van kooldioxide.
Misschien is acetyleen, en niet suiker, hun energiebron.
Hoe kunnen we ontdekken of er Ieνen is. ..
in de verborgen wereld onder de donkere golνen?
We duiken diep de Krakenzee in.. .
vernoemd naar het mythische Noorse zeemonster.
Als dat monster hier al was, zouden we het niet zien.
Zo donker is het.
Alle olie en aardgas op aarde. . .
is bij elkaar maar een fractie van de reserves op Titan.
Laten we het licht eens aandoen.
We zijn nu 200 meter onder de zeespiegel.
Zag je dat? Daar, bij die schacht.
Misschien beeld ik het me maar in.
We moeten later nog eens teruggaan voor uitsluitsel.
Ik wil je nog één verhaal vertellen.
Het mooiste verhaal dat de wetenschap ooit heeft verteld.
Dat is het verhaaI van het leven op onze wereld.
Dit is de aarde, vier miljard jaar geleden.
Dit was onze planeet voordat er leven was.
Niemand weet hoe het leven is ontstaan.
De meeste bewijzen uit die tijd zijn verwoest door inslagen en erosie.
Wetenschap werkt op de grens van het onbekende.
We geven toe dat we niet alles weten. Dat is geen schande.
Het is veeI erger om te doen alsof we alles weten.
Misschien ontdekt iemand die nu kijkt ooit hoe het leven hier is ontstaan.
Het lijkt erop dat de voorouders van microben het graag warm hadden.
Het leven kan zijn ontstaan in het hete water rond onderzeese vuIkanen.
In Carl Sagans originele Cosmos- serie. . .
liet hij de ononderbroken keten zien. ..
van de eencellige organismen van vier miljard jaar geleden. ..
tot aan jou.
Vier miljard jaar in 40 seconden.
Van diertjes die nog geen licht konden waarnemen.. .
tot wezens die de ruimte verkennen.
Dat is waar moleculen toe in staat zijn.. .
als je ze vier miljard jaar laat evolueren.
Ondertiteling: Geert Spekken